De ongemakkelijke realiteit van de headhunter

November was de Maand van de 1000 Voorbeelden. Een mooi initiatief om werkgevers te inspireren mensen met een arbeidsbeperking of afstand tot de arbeidsmarkt een plek te geven. Inclusie dus — wie kan daar nou tegen zijn? Niemand natuurlijk. Ook wij niet. Sterker nog: als werving- en selectiebureau geloven we in de waarde van ieder mens. Toch voelen we er iets bij. Een beetje ongemak.

Want laten we eerlijk zijn: in ons vak draait het vaak om het vinden van “de beste kandidaat”. De ideale match. Degene die het dichtst in de buurt komt van dat mentale plaatje dat werkgever en recruiter in hun hoofd hebben. Vier topkandidaten op gesprek, en hop, een ‘match made in heaven’. Daar worden wij — letterlijk — voor betaald. En terecht: goed zoeken is een vak.

Maar dan knaagt het. Want als iedereen een kans verdient, wat betekent dat dan in een wereld waar we juist worden beloond voor het vinden van de beste? Hoe inclusief is dat eigenlijk? En wat is onze rol in het proces?

Die vraag laat ons niet los. We zijn daarom begonnen om werkgevers anders te laten kijken. Niet naar het perfecte cv of het vlekkeloze carrièrepad, maar naar waar iemand goed in is. Naar talent, naar inzet, naar competenties. En wat blijkt? Als je zo kijkt, kom je op plekken waar je anders nooit zou zijn gekomen. Procedures worden rijker, gesprekken verrassender. En matches? Die blijken vaak beter te werken dan het strakste functieprofiel ooit had voorspeld. Om de kandidaat kwaliteiten meeneemt die vooraf niet bedacht waren.

We gunnen werkgevers die vrijheid ook: om te denken in functiewensen in plaats van functie-eisen. Want laten we wel wezen: wat valt er nog te eisen als het arbeidspotentieel steeds schaarser wordt? Misschien moeten we minder mensen in functies proberen te passen, en meer functies rond mensen bouwen. Niet het organigram maar de mensen staan centraal. Wij werken soms voor opdrachtgevers die kandidaten aannemen zonder dat er een specifieke functie is. Omdat de persoon competenties meebrengt die de organisatie verder gaat brengen. En dan komt de functie vanzelf.

Inclusie vraagt dus niet om mooie woorden of prachtige functieprofielen, maar om een andere blik. En om een ander proces. En ja, dat schuurt soms. Maar in dat ongemak schuilt precies de beweging die nodig is. Want uiteindelijk gaat het niet om het vinden van de beste kandidaat — maar om het vinden van de juiste plek voor ieder mens.

*Mark Streuer is partner bij PolderBanen & Marcel Gasseling is partner bij Gasseling Search