”Werkgevers laten zien hoe waardevol het is om mensen met een beperking aan te nemen. Gewoon het gesprek aangaan, kansen creëren, en voor je het weet zitten er mensen met talent op plekken waar ze écht het verschil maken!”

Zo omschrijft Sven Romkes (bij Goldschmeding Foundation Projectmanager Inclusieve Arbeidsmarkt met een focus op mensen met een arbeidsbeperking) zijn drijfveer.

“De arbeidsmarkt is aan het veranderen”, observeert hij als aftrap. Hij ziet het Sociaal Akkoord uit 2012 met de daaruit volgende banenafspraak (de afspraak om 125.000 nieuwe banen voor mensen met een arbeidsbeperking te realiseren) als een belangrijk moment.

“Ik denk dat die doelstellingen hebben geholpen om werkgevers de potentie van medewerkers met een beperking te laten in zien. En het percentage mensen met een beperking dat aan het werk is stijgt”, stelt hij.

Arbeidsmarktsituatie mensen met een arbeidsbeperking

Maar hij zet er dan meteen andere cijfers tegenover: “3,4 procent van de beroepsbevolking is werkloos. Onder kwetsbare jongeren is het ruim 7 procent, onder mensen met een arbeidsbeperking als autisme is dat 65 procent en onder mensen met een psychische kwetsbaarheid is dat 82 procent. Daar komt nog bij dat een groot deel van deze groep dubbel beperkt is, want een meerderheid heeft meer dan vijf jaar niet gewerkt.”

Redenen

Romkes onderscheidt meerdere redenen waarom het voor deze groepen lastig is om de weg naar de arbeidsmarkt te vinden. “We hebben een probleem in het onderwijs. Vijftig procent van de mensen in het speciaal onderwijs haalt geen startkwalificatie. De uitvalcijfers zijn hoog, ook op het mbo en hbo. Tel daar een chronisch gebrek aan stageplaatsen op en tel uit je winst. Mensen staan na school op achterstand en kampen dan al vaak met een enorm gebrek aan zelfvertrouwen.”

Mensen die vervolgens een vorm van uitkering ontvangen, zijn vaak huiverig om de sprong naar de arbeidsmarkt te wagen. “De regelingen zitten zo in elkaar dat mensen het eng vinden om te gaan werken. Ze weten immers niet zeker of ze nog een vangnet hebben als het niet lukt. Vaak zijn mensen in hun omgeving, bijvoorbeeld ouders, huiverig om hun kinderen te stimuleren werk te zoeken. Precies om die reden.”

Iedereen die kan en wil, een kans op de arbeidsmarkt.’ Dit is, heel kort samengevat, de missie van het programma Inclusieve Arbeidsmarkt van de Goldschmeding Foundation. De Goldschmeding Foundation en Op naar de 125.000 banen werken dit jaar samen om met elkaar oplossingen aan te jagen voor een inclusieve arbeidsmarkt. We laten zien wat werkt en verbinden kennis en netwerken. Daarbij ligt de focus op de doelgroepen van het programma Inclusieve Arbeidsmarkt:

  • Nieuwkomers
  • Mensen met een arbeidsbeperking
  • Vijftigplussers
  • Jongeren

In deze vijfdelige interviewserie bespreken we de missie en visie van de Goldschmeding Foundation voor mens werk en economie, met:

Teamleider van het programma Inclusieve Arbeidsmarkt Michelle van Toor. Zij legt uit hoe en waarom de Goldschmeding Foundation arbeidsmarktprojecten ondersteunt, die de missie van dit fonds dichterbij brengen.

Projectmanagers (Fheonna van der Helm, Sven Romkes, Alexander Steegh en Joas van der Garde) gaan in op de specifieke doelgroepen en de bijbehorende projecten binnen het programma.

Ook aan werkgeverszijde ziet Romkes ruimte voor verbetering. “We zitten natuurlijk met de inclusieparadox: werkgevers kunnen geen mensen vinden, hebben het dus nog drukker dan normaal en voelen daarom niet de ruimte om de begeleiding van mensen met een beperking op zich te nemen.”

Daarnaast is inclusie slechts een van de vele onderwerpen op het bord van een willekeurige werkgever is. “Je ziet dat ongeveer 10 procent van de werkgevers aangeeft iets met dit onderwerp te willen, maar er niet toe te komen. Ook hoor je veel dat werkgevers op zien tegen de extra begeleiding die nodig kan zijn. Een beetje koudwatervrees dus.”

Oplossingen

Die vrees is niet nodig, is de ervaring van Romkes. “Als bedrijven eenmaal zijn begonnen, gaan ze er in overgrote meerderheid ook mee door. Omdat de medewerkerstevredenheid stijgt, het ziekteverzuim daalt en het positief uitwerkt op de productiviteit.”

Redenen genoeg om de arbeidsparticipatie van mensen met een beperking verder te willen stimuleren. “Wij willen dat iedereen die kan en wil een baan vindt die past bij zijn of haar talent en daarmee in eigen levensonderhoud kan voorzien Daarom willen we de aanwezige afstand tot de arbeidsmarkt structureel verkleinen zodat meer mensen duurzaam aan het werk komen.”

Speciale aandacht hierbij gaat naar de groep mensen met een psychische kwetsbaarheid, de groep met de hoogste langdurige werkloosheid. “Psychische kwetsbaarheid is een moeizaam begrip. Het kan iedereen overkomen, maar ga maar eens praten met iemand die een psychose heeft gehad. Daar kunnen mensen gewoon overheen komen, maar in de beeldvorming blijft het enorm aan iemand kleven.”

Projecten

De Goldschmeding Foundation maakt projecten mogelijk die bewijzen hoe je inclusieve bedrijfsvoering in de praktijk kunt brengen. Een voorbeeld is het project De Weerbare Werkgever, waarin ervaringsdeskundigen bedrijven helpen om inclusiever te worden. Iets dat volgend jaar in drie branches (bouw, zorg en techniek) verder zal worden uitgerold.

Ook zijn er projecten voor inclusieve en toegankelijke technologie. “Die zijn bedoeld om het speelveld gelijk te trekken tussen werknemers met en zonder beperking. Zo wordt gewerkt aan de ontwikkeling van beeldtechnologie met werkinstructies of werkplanning. Die wordt op dit moment op drie praktijklocaties getest, bij beroepsgroepen als installatietechniek, schoonmaak en toerisme”

Ook AI toepassingen kennen Romkes’ interesse. “Er worden echt indrukwekkende stappen gezet. Bijvoorbeeld rondom werving en selectie. In een van de projecten waar we bij betrokken zijn wordt gewerkt aan een AI tool die vacatureteksten zo boetseren dat ze wel geschikt zijn voor mensen met een beperking.”

Maar AI kan ook ingezet worden om het inclusieve gehalte van bedrijven te meten. “We gaan volgend jaar Inclusivity aanbieden, een AI tool die op basis van openbare bedrijfsinformatie een rapport maakt over inclusieve ambities van organisaties en een rapport produceert waarin ook tips zijn verwerkt.”

De oproep

Romkes hoopt en verwacht dat al deze projecten eraan bijdragen dat meer werkgevers actief werk maken van inclusie, maar bovenal dat het normaler wordt dat mensen met kwetsbaarheden een kans krijgen. “Daar is ook ondersteuning vanuit de overheid voor nodig, dan denk ik met name aan een bredere banenafspraak,voor de hele groep die valt onder het VN-verdrag handicap. Dat zou een enorme ruimte voor verbetering bieden.”

Maar in de tussentijd heeft Romkes ook nog wel een oproep voor bedrijven: “Stop met wachten tot je er klaar voor bent. Ga het gesprek aan met deze groep mensen. Je zult merken: dat leidt automatisch tot nieuwe gesprekken en tot plaatsingen en voor je het weet tot een tevreden werkgever en een tevreden medewerker.”