Naar een toekomst bestendige regionale ondersteuning rondom inclusief werkgeverschap: uitdagingen en kansen binnen een arbeidsmarktregio

Nederland telt 35 arbeidsmarktregio’s. De arbeidsmarktregio’s komen voort uit de wet SUWI. In deze wet, die in 2020 opnieuw is aangescherpt is vastgelegd dat gemeenten en het UWV in de arbeidsmarktregio’s samenwerken met als doel om de dienstverlening aan werkgevers te organiseren. Bijvoorbeeld door een gezamenlijk loket te voeren voor werkgevers in een arbeidsmarktregio.

Om dit te realiseren, stemmen gemeenten en UWV hun werkgeversdienstverlening op elkaar af in werkgeversservicepunten (WSP’s). Ook werken ze steeds meer samen om dienstverlening te bieden aan werkzoekenden in de regio via de regionale mobiliteitsteams.

De vraag is of de werkgeversservicepunten werkgevers ook goed weten te bereiken? En of het aanbod van de dienstverlening wel voldoende aansluit bij de behoeften die werkgevers hebben? En wat kunnen werkgevers zelf doen om inclusief werkgeverschap vorm te geven?

WSP’s kennen momenteel nog verschillende uitdagingen. Het gezamenlijk vormgeven van één loket blijkt een uitdaging, alsmede het bereiken en ondersteunen van werkgevers om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te plaatsen. In de praktijk blijkt dat de regionale samenwerking binnen een arbeidsmarktregio voor het bedrijfsleven niet even transparant en effectief verloopt. Ook het ontsluiten van arbeidsmarktinformatie en passende instrumenten kan effectiever.

Ondernemers zijn vaak nog onwetend welke instrumenten ingezet kunnen worden om organisaties inclusiever te maken. Zoals de inzet van financiële instrumenten, instrumenten zoals jobcrafting om passend werk te creëren, de inzet van leer- en/ of werk technologieën of de inzet van begeleidingsinstrumenten.

Ook zijn ondernemers zich vaak niet bewust hoe de regio georganiseerd is en welke instantie voor welke type dienstverlening verantwoordelijk voor is. Hier liggen kansen voor publieke dienstverleners om tot een meer vraag gestuurde, effectieve ondersteuning te komen. Maar anderzijds liggen er ook kansen voor werkgevers om zich nader te verdiepen in de mogelijkheden die er zijn zowel lokaal als landelijk.

Werkgevers kunnen veel van elkaar leren over inclusief werkgeverschap. Binnen alle arbeidsmarktregio’s worden lerende netwerken van inclusieve werkgevers georganiseerd een voorbeeld hiervan is het Inclusief Ondernemers Netwerk van het Rijk van Nijmegen of het netwerk lokale ondersteuning voor inclusieve ondernemers. Binnen deze lokale netwerken worden good and bad practices met elkaar gedeeld. Binnen de arbeidsmarktregio’s werken steeds meer (publieke en private) organisaties samen om de arbeidsmarkt inclusiever te maken. Dit leidt tot mooie partnerschappen, waarbij verschillende werkgevers elkaar aanvullen in de keten van arbeidstoeleiding.

Zo hebben sociaal ondernemers vaak veel ervaring in het opleiden van talent met een kwetsbare arbeidsmarktpositie. Uit recent onderzoek naar samenwerkingen tussen – vaak wat kleinere – sociaal ondernemers en reguliere werkgevers blijken drie thema’s centraal te staan: waarde-creatie (o.a. de mate waarin de betrokken partijen gemeenschappelijke doelen en ambities nastreven), middelen (o.a. de mate waarin risico’s en opbrengsten uit de samenwerking gedeeld worden) en partnerschap (o.a. hoe om te gaan met verschillende werkwijzen). Deze nieuwe vormen van lokale netwerkvorming biedt kansen voor de WSP om hun dienstverlening op een innovatieve manier gericht aan te bieden.

De HAN werkt momenteel samen met Hogeschool Windesheim en Hogeschool Utrecht aan een SPRONG aanvraag om de komende jaren samen met werkgevers, sociale partners en lokale overheid verder te werken aan het organiseren van een inclusievere arbeidsmarkt.

*Sarah Detaille is associate-lector Human Capital Innovations Lectoraat Human Capital Innovations en Shirley Oomens is Lector Arbeidsdeskundigheid Bijzonder Lectoraat Arbeidsdeskundigheid bij de HAN Hogeschool