Middelbaar beroepsonderwijs:
‘Ervoor gaan en volhouden’

‘Wij weten als geen ander hoe belangrijk het is om erkenning te hebben dat je ertoe doet. En dat je orde in je dag schept en structuur in je leven kunt aanbrengen door een baan te hebben waarvoor je graag je bed uitkomt.’ Dat zegt Frank van Hout, bestuurslid van de MBO Raad met werkgeverszaken in portefeuille.

Elke maand belichten we één van de overheids- en onderwijssectoren in het bijzonder door in gesprek met een bestuurder en/of coördinator naar de taak en wijze van uitvoering in het geheel te kijken. Deze maand de ook op dit vlak samenwerkende sectoren primair en voortgezet onderwijs, bij elkaar het funderend onderwijs.

 

Volhouden

‘Dat preken we bijna naar onze studenten’, vervolgt Frank van Hout. Hij is lid van het College van Bestuur van het Friesland College en vanuit dit middelgrote ROC bestuurslid van de MBO Raad met werkgeverszaken in portefeuille. De betrokkenheid bij de doelgroep, in jargon commitment bij het onderwerp, is dus aanwezig. Dat heeft alles te maken met het feit dat het voor een deel studenten betreft die het middelbaar beroepsonderwijs zelf opleidt.

Deze tak van beroepsonderwijs maakt de banenafspraak naar eigen zeggen ‘langzaam maar zeker’ waar. ‘Ervoor gaan en volhouden’ luidt de kortst mogelijke samenvatting van waar de sector voor staat.

Toegewijd

Bijna alle scholen hebben tegenwoordig wel iemand in huis die zich op de uitvoering van de banenafspraak toelegt. Van een volledig vrijgestelde medewerker banenafspraak tot op z’n minst een hr-medewerker die tevens aandachtsfunctionaris is. De uitdaging is geadresseerd en de mensen die het uitvoeren doen dat toegewijd, weet Van Hout uit de onderwijswereld die hij vertegenwoordigt.

Ook op zijn eigen ROC werken mensen met een arbeidsbeperking, met name in de facilitaire dienstverlening. De ervaringen zijn overwegend positief. Van Hout: ‘Je moet natuurlijk wel bereid zijn om een extra oogje in het zeil te houden. Kunnen ze het werk goed aan? En hebben ze er zelf ook plezier in?’

Groene vinkjes

Vooropgesteld: de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de banenafspraak ligt bij individuele onderwijsinstellingen. Het is niet zo dat de MBO Raad aanstuurt door targets op te splitsen en daarvoor groene vinkjes terug te krijgen. De MBO Raad heeft de vertaling in aantallen banen wel voorgerekend maar weet als geen ander dat de mogelijkheden die er in praktijk zijn nogal verschillen. Van Hout: ‘We geven informatie, organiseren workshops en bijeenkomsten om te stimuleren dat mensen op al die scholen onderling ervaringen uitwisselen. Je moet soms ook even ontdekken hoe een ander het wel voor elkaar krijgt. Dat helpt enorm om draagvlak en betrokkenheid te vergroten.’

Cijfermatig beeld

Daarnaast heeft de MBO Raad, op basis van de bestuurlijke afspraken met het Kabinet, de afspraak met de leden gemaakt dat elke schoolorganisatie zich in haar jaarverslag verantwoordt wat zij heeft bereikt. In ieder geval kwalitatief en waar mogelijk ook kwantitatief. Op basis van al die verslagen maakt de brancheorganisatie een sectorrapportage. Overall beeld: ‘We zijn er nog niet maar we zien wel dat er op individuele scholen sprake is van een flinke stijging.’

Een actuele uitdaging is hoe te voorkomen dat scholen in resultaat terugvallen door het effect van corona. Van Hout: ‘We zullen ook onder ogen moeten zien dat de groei misschien niet is geworden wat we eigenlijk hadden gewild.’ Al zijn er ook roc’s die al hebben gezegd dat zij absoluut willen voorkomen dat de doelgroep extra wordt geraakt door de coronacrisis. Zo zijn er bijvoorbeeld online oplossingen bedacht. Met werk en begeleiding op afstand weliswaar, maar toch.

Opleiders

Gegeven de coronacrisis wil de brancheorganisatie nog scherper met de leden nadenken wat zij ook als opleiders voor de doelgroep kunnen betekenen. Van Hout: ‘Mensen uit de doelgroep zijn op de arbeidsmarkt mogelijk als eerste de dupe. Al hebben wij ook te maken hebben met studenten die stages kwijtraken. In sommige gevallen kunnen ze vaardigheden ook op school leren. Dat zijn dilemma’s waar we voor staan.’

Voor de komende tijd is het plan vooral door te gaan met kennisdeling en monitoring. Dat laatste niet alleen om na te gaan hoever individuele instellingen gevorderd zijn maar ook omdat het onderlinge vergelijking stimuleert. Daarnaast is de bedoeling om bij inkoop en aanbesteding nog meer rekening te houden met de doelgroep die onder de banenafspraak valt. Dus ook wanneer kandidaten niet bij de scholen in dienst komen maar door de leveranciers worden ingezet.

Regeerakkoord

En richting regeerakkoord? Nu er hier en daar geluiden opgaan de banenafspraak maar in te ruilen voor brede inclusiviteit? ‘Voor de andere elementen uit het diversiteitsbeleid hebben we ook zeker aandacht’, zegt Van Hout. ‘Maar als we alles en iedereen op één hoop gooien krijg je verdringingseffect en zullen juist mensen met een arbeidsbeperking net niet aan de beurt komen.’

Vandaar: gewoon doorgaan. En volhouden!

Tekst: Klaas Salverda