Waterschappen gaan ‘stagnatie’ doorbreken

‘Geef ons nog even de ruimte om de basis voor de banenafspraak stevig neer te zetten. Waterschappen zijn bereid om, ook gezien alle technologische ontwikkelingen, breed door heel hun organisatie heen te kijken. Dat moet een hoger en uiterst gevarieerd aantal banen opleveren waarmee we over en weer geholpen zijn.’

Elke maand belichten we één van de overheids- en onderwijssectoren in het bijzonder door in gesprek met een bestuurder en/of coördinator naar de taak en wijze van uitvoering in het geheel te kijken. Deze maand de waterschappen.

 

Zo luidt kort samengevat de boodschap, die Ineke van Steensel vanuit de sector waterschappen voor de buitenwacht heeft. Zij is bestuurder bij het hoogheemraadschap van Rijnland, lid van het bestuur van de Vereniging werken voor waterschappen en lid van het bestuur én portefeuillehouder Banenafspraak van de Zelfstandige Publieke Werkgevers (ZPW). En dan is ze nog sectorambassadeur, althans één van de vier ambassadeurs die zich actief inzetten voor het uitdragen en verbreden van commitment op de banenafspraak.

Een serieuze gesprekspartner, mogen we wel zeggen. Dat blijkt als ze over concrete doelen vertelt: ‘Ik zou het liefst zien dat elk waterschap binnen zijn hrm-afdeling iemand aanstelt die de banenafspraak als uitvoerende taak heeft.’ Maar ook als ze praat over de moeite die de invulling van participatiebanen kost.

Begeleiding kost tijd

‘Ik heb tientallen jaren als leidinggevende in de gezondheidszorg gewerkt’, vertelt Ineke van Steensel. ‘Dan weet je hoe moeilijk het is om mensen met wat we nu ‘afstand’ noemen, een plek te geven. Je moet op tijd opstaan, op tijd arriveren op je werk. En hoe ga je om met collega’s en leidinggevenden? Als je dat niet gewend bent is er tijd nodig om in te groeien in je nieuwe baan. Bovendien moeten jouw vaste medewerkers, die het toch al druk hebben, het normaal gaan vinden dat die begeleiding nodig is en dat zulks tijd kost.’

Ondersteuning nodig

Vorige maand kwamen de waterschappen met een nieuw programma dat een sectorbrede aanpak én maatwerkondersteuning wil bieden bij het realiseren van extra banen. Tegelijk bij de lancering kwam de Monitor Banenafspraak 2020 van het A&O-fonds Waterschappen uit. Die liet zien dat de stijging van elk jaar meer banen voor mensen met een arbeidsbeperking, vorig jaar is afgevlakt. De teller blijft staan op 262 gerealiseerde banen: 165 banen minder dan het quotum van 427 voor de totale sector in 2020.

Van Steensel vertelt vanuit het nieuwe programma: ‘Iedereen is nu bezig per waterschap voor het eigen waterschap een uitvoeringsvoorstel te schrijven. Met die resultaten kunnen we als koepel ook verder. Want eigenlijk bestaat er nog steeds geen inzicht van wat elk waterschap tot dusver heeft ondernomen.’

Opdracht per waterschap

Ze hoopt dan ook dat het algemeen bestuur van de Vereniging Werken voor Waterschappen, waarin alle dijkgraven zitting hebben in hun hoedanigheid van werkgever, nog in juni besluit om onderling veel meer informatie uit te wisselen. Zodat iedereen precies weet wat per waterschap de opdracht is, wat daarvan is gerealiseerd en wat per waterschap de plannen zijn om binnen redelijke termijn aan de gemaakte afspraken te voldoen.

Dit ‘inventarisatietraject’ moet helpen om de sectorbrede afspraak veel concreter te maken en zo alsnog het gezamenlijke doel te bereiken. Volgens Van Steensel liggen er grote kansen voor nu de komende jaren relatief veel medewerkers met pensioen gaan. Daarbij maken de waterschappen juist deze jaren een transformatie naar een meer digitale organisatie door. Volgens haar biedt dat gelegenheid om ook een ander type medewerkers aan te trekken dan in het gebruikelijke onderhoudswerk op een waterzuiveringsinstallatie. Procesautomatisering biedt ruimte om ook hoger opgeleiden binnen te halen.

Na het coronajaar

Een paar jaar vooruitblikkend hoopt en verwacht ze dat meer mensen met een arbeidsbeperking een vaste baan hebben op verschillende niveaus bij waterschappen. Dus niet alleen in de sfeer van technisch onderhoud maar ook in de ict-hoek. In werk waarin iedereen zich gewaardeerd en gerespecteerd voelt in wat hij of zij kan.

Haar eigen waterschap, het hoogheemraadschap van Rijnland, zit dichtbij het doel. Niet dat ze corona als excuus wil aanvoeren, maar het is wel een feit dat er afgelopen jaar vertraging is opgetreden: ‘Met buitenwerkzaamheden ging dat nog wel. Maar voor bureau- en beleidsfuncties waren we fysiek niet goed in staat deze mensen in te werken en te begeleiden.’ Nu sinds kort zoveel wordt gevaccineerd en het aantal coronabesmettingen zichtbaar daalt, breekt volgens Van Steensel weer een veel betere tijd aan waarin begeleiding en werk weer kunnen worden opgepakt.

Centraal ondersteunen

Tenslotte, zijn er vanuit de ervaring met de banenafspraak in de sector waterschappen nog zaken om onder de aandacht van de formateurs van het nieuwe kabinet te brengen? Van Steensel: ‘Als de dames en heren het mij zouden vragen, zou ik hen willen voorhouden dat ik niet de hele wereld kan verbeteren. Zorg als overheid met je rijksdiensten en alles wat daarvan is afgeleid, zoals zelfstandige publieke werkgevers, dat je centraal ondersteuning blijft geven aan deze activiteiten. Je kunt niet volstaan met anderen verplichtingen op te leggen om doelen waar te maken. Als je zelf ook flinke stappen wilt maken, net als het bedrijfsleven, is centrale ondersteuning van eminent belang. Ik ben erg voor centrale regie en absoluut tegen versnippering.’

Tekst: Klaas Salverda