De Maand van de 1000 Voorbeelden 2025 is afgelopen. Een maand lang stonden de stemmen van de inclusieve arbeidsmarkt centraal met meer dan 70 bijeenkomsten door het hele land over de inclusieve arbeidsmarkt, variërend van extra grote Meet&Greets tot online kennissessies, van gala-avonden in theaters tot bezoeken aan inclusieve werkgevers en van awards tot de presentatie van wetenschappelijk onderzoek.
Daarnaast bespraken we de toekomst van de inclusieve arbeidsmarkt en de banenafspraak en kwamen talloze inclusieve werkgevers en ervaringsdeskundigen aan het woord.
Opinie
De toekomst van de banenafspraak en de inclusieve arbeidsmarkt hangt af van de keuzes van het komende kabinet. Tijdens de Maand van de 1000 Voorbeelden vroegen we tips aan ervaringsdeskundigen, werkgevers en arbeidsmarktprofessionals. Zodat het kabinet weet wat werkt.
Sven Pluimers (belangenbehartiger LFB) pleit voor doelgroepsverbreding en aandacht voor de echte behoefte van mensen. Zelf ging hij van dagbesteding naar werk, maar ‘zonder netwerk en zonder ondersteuning blijven veel talentvolle mensen buitenspel staan.’- ‘Inclusief werkgeven loopt niet spaak op mensen, maar op regels’, denkt Marnix de Munck (internetvergelijk.nl).
- Ook de Limburgse arbeidsmarktveteraan Harm Wiertz (Wiertz Company/Wiertz Foundation) adviseert ‘te durven vertrouwen op de kracht van mensen en de bereidheid van werkgevers.’
- ‘Betalen voor blijvende bijstand of investeren in duurzaam werk,’ Marthijs Roorda (Get2Green, GreenInclusive en EPS Nederland) hoopt dat de nieuwe bewindslieden de juiste keuze maken.
- Aansluitend daarop wil Arko Mossel (Confexxion) dat er veel meer groepen mensen aan het werk kunnen komen. ‘Financieel kan dat volgens mij altijd uit. Want vergeet niet, thuiszitten kost uiteindelijk echt veel meer!’
- Maarten Wang droomt van een samenleving waarin mensen met een beperking zich gezien en gehoord voelen. ‘Dat begint bij een kabinet dat het goede voorbeeld geeft, een duidelijke visie heeft en snapt dat een inclusieve arbeidsmarkt begint bij een inclusieve samenleving.’
Tijd voor vertrouwen als uitgangspunt, niet controle. Talent in plaats van beperkingen. En een overheid, die niet stuurt met papieren, maar met partnerschap, vindt Eric Krabbe. Zijn oproep aan een nieuw kabinet: ‘laat los wat niet werkt en versterk wat wél werkt.’- Charl Goossens benadrukt het belang van papierwerk (minder), vertrouwen (meer), eenvoud (over de hele linie) en lef.
- Stel die banenafspraak open in lijn het VN-verdrag voor de rechten van mensen met een handicap, dat is de wens van Nico Blok.
- Cees Oudshoorn beperkt zich niet tot het inclusieve, maar doet aanbevelingen voor een gehele nieuwe aanpak: ‘We moeten naar een nieuwe arbeidsmarkt met een nieuwe nationale arbeidsmarktinfrastructuur.’
- Blijven we vinkjes zetten? Of gaan we nu eindelijk zien dat het gaat over mensen? De toekomst eist een nieuw geluid, weet Fleur van Puijenbroek: ‘De werkvloeren moeten een plek worden waar mensen worden gezien voor wie zij zijn. Waar beperkingen geen stempel zijn, maar een realiteit die ons uitdaagt om anders te kijken.’
Wie missen we doordat we ooit bedacht hebben dat een uitkering beter was dan te werken? vraagt Marjolein ten Hoonte zich af, ze concludeert: ‘Daardoor missen deze potentiële leden van de beroepsbevolking de waardigheid die ze verdienen, meedoen in een samenleving, het beste uit zichzelf halen.’- Madhu Mathoera vindt dat de overheid een duidelijke rol moet pakken op inclusiegebied, maar denk dat deze tekort schiet ‘in de naleving van bestaande regels en het verantwoordelijk houden van organisaties. De wetgeving is er al. Toch blijft handhaving beperkt’
- Milou Sluys is van mening dat de overheid aan de bak moet om de hardnekkige beeldvorming bij werkgevers aan te pakken en de arbeidsbeperking en ondersteuningsbehoefte als grondslag nemen voor de middelen die iemand nodig heeft.
- ‘Als we echt geloven dat werk waarde geeft aan mensen en mensen waarde geven aan werk, dan moet de definitie mee veranderen’, schrijft Halima Özen. De hardwerkende Nederlander mag geen exclusieve definitie zijn voor alleen de norm, maar een werkelijkheid waarin iedereen meetelt.
- Het is moeilijk te begrijpen dat lokale uitvoeringsorganisaties de vergoeding voor coaching verlagen,
terwijl er geen adequate alternatieven worden geboden’, zegt Lars van der Hoorn. ‘Geef werkgevers de ruimte en middelen om te doen wat werkt: mensen in een echte baan laten groeien, waardoor zij volwaardig mee kunnen doen in onze samenleving.’ - Sven Bloem heeft vijf tips voor een nieuw en succesvol arbeidsmarktbeleid: ‘Maak eenvoud de norm; Zorg dat werken loont; Investeer in begeleiding ; Stimuleer samenwerking; Ondersteun ieder die het nodig heeft’
- ‘Een systeem dat kijkt naar de inhoud van het werk, niet naar het adres waar het gebeurt’, dat wil Mohamed El Mokkadem. “Een systeem dat erkent dat bedrijven die werk bij werkontwikkelbedrijven neerleggen óók bijdragen aan de Banenafspraak.
- ‘Investeren in mensen levert altijd op. In elk opzicht.Maak de wensen en vaardigheden van werkzoekenden het vertrekpunt bij de bemiddeling. En werkgevers: bereid je voor op de arbeidsmarkt van de toekomst’. Deze aanbevelingen doet Steven Hubeek.
Een analyse van deze columns vol aanbevelingen voor de toekomst, en de interviews van de Maand van de 1000 Voorbeelden, leidde tot vijf stellingen:
➡️ De doelgroep moet verbreed worden;
➡️ Er moet meer aandacht komen voor ervaringsdeskundigheid;
➡️ Vertrouwen in ondernemers biedt ruimte voor inclusie;
➡️ Investeren in begeleiding is cruciaal;
➡️ Er moet een quotum voor bedrijven komen.
Deze stellingen legden we voor aan de voorzitters van VNO-NCW en MKB-Nederland. ‘Zonder inclusie geen toekomstbestendige arbeidsmarkt.’ Dat zeggen Ingrid Thijssen en Jacco Vonhof in hun reactie.
Inclusiepodcast met Instituut Gak
Instituut Gak levert een bijdrage aan de kwaliteit van de sociale zekerheid en de arbeidsmarkt in Nederland door het financieren van maatschappelijke projecten, onderzoek, leerstoelen en lectoraten. In een vierdelige podcastserie belichtten we inclusie projecten die ondersteund zijn door Instituut Gak.
De gids door het inclusieve landschap
De Inclusiepodcast is een informatieve podcast over de inclusieve arbeidsmarkt. In deze vijf afleveringen met Martine Schuijer (‘onze gids door het inclusieve landschap’) werd duidelijk dat inclusie een systeemthema is: het raakt aan mens, technologie, maatschappelijke normen, beleidskeuzes én persoonlijke verhalen.
Bijeenkomsten & Activiteiten
Bij de Living Library van The Open Eyes Foundation werd de Maand van de 1000 Voorbeelden afgesloten met de krachtige, indrukwekkende en soms rauwe verhalen van jongeren met een beperking. Want die stonden centraal op deze bijeenkomst.
Het Centrum Inclusieve Arbeidsorganisatie organiseerde een symposium over tien jaar banenafspraak. Met Leonore Nieuwmeijer blikken we terug en kijken we naar de toekomst van de inclusieve arbeidsmarkt. ‘Er was wel een gevoel van overeenstemming in de zaal’.
“Soms is er maar één woord mogelijk om iets te beschrijven. Wow!” Dat zei presentator Humberto Tan na een van de optredens tijdens de gala-avond van de INC Awards. Maar deze omschrijving had ook op de gehele avond kunnen slaan. Wow, wat een feest.
Tijdens de Maand van de 1000 Voorbeelden is in meerdere arbeidsmarktregio’s het Inclusief Magazine gepresenteerd. Het is alweer de zevende editie. Het tijdschrift biedt een slordige vijftig pagina’s aan inclusive best practices. De editie voor Midden Gelderland is te lezen (en te bestellen) via de website van het inclusieve werkgeversnetwerk Samen voor een Baan>>
Bij het SOW-event van Werkcentrum VeluweStedendriehoek zongen circa 250 mensen in de Deventer Schouwburg een verjaardagsliedje. Dat deden ze geblinddoekt, met het hoofd op de knieën, de kin op de borst en de handen op de grond. Je moet erbij zijn geweest om het te geloven. Maar waarom deden ze dat?
Het illustere hotel Huis ter Duin in Noordwijk was het decor van partnerevent van Onbeperkt aan de Slag. De IPA-Award werd uitgereikt door Carola Schouten, de winnaar van vorig jaar, aan het bijzonder inclusieve bedrijf CS Staal B.V. Ook was er was een opmerkelijke hoofdrol voor de Duitse taal en de Mehrzweck-gedankenkreislauf-optimierungsanlage. Onthoud dat woord.
Bij de Meet & Greet in Groningen ontmoetten meer dan 25 werkgevers en 115 werkzoekenden elkaar op een heel laagdrempelige manier. Het was MATCHDAY in stadion de Goffert. De Arbeidsmarktregio Rijk van Nijmegen en WerkBedrijf Rijk van Nijmegen organiseerden een speciaal evenement om jongeren uit het voortgezet speciaal onderwijs en het praktijkonderwijs laten kennismaken met de arbeidsmarkt.
Zaffier organiseerde een indrukwekkende en krachtige ochtend tijdens het ImpactmakerZ-event. Tijdens het event is feestelijk het nieuwe Impactmakerz-platform gelanceerd.
Tijdens de Maand van de 1000 Voorbeelden zijn de All-in werkgeversprijzen Rivierenland 2025 uitgereikt. “Deze prijs is een bevestiging van de maatschappelijke impact die bedrijven hebben”, zegt Damien Drent van VNO-NCW Midden, mede-initiatiefnemer van deze prijs.
Een feestje (dixit Sander Post) in Lelystad. Bij de Leerwerkverkiezing van Werkbedrijf Lelystad werd Monta beste leerwerkbedrijf. Directeur Onno de Klaver deelde zijn visie op ondernemen. Hij noemde innovatie bepalend voor het bestaansrecht. En dan niet alleen op technisch, maar zeker op sociaal gebied. “Het zijn je mensen die bepalen of je blijft bestaan.”
Tijdens de Maand van de 1000 Voorbeelden organiseerde ECIO een digitale kennissessie over het amendement bij de wet ‘van school naar duurzaam werk’. Deze aanpassing betekent dat scholen ook studenten van hogescholen en universiteiten met een chronische ziekte of beperking in de eerste fase van hun werkzame leven kunnen ondersteunen. Margot Cruijsen en Linda Schlundt Bodien leggen uit waarom dit relevant is voor werkgevers.
In Haarlem werd met uitzicht op de Grote of Sint Bavokerk in Haarlem de Participatieprijs werkgevers Zuid Kennemerland uitgereikt aan Vermaat Groep. De jury bleek niet alleen onder de indruk van de aantallen medewerkers uit een doelgroep die bij Vermaat aan het werk zijn, maar zeker ook van het proces dat het bedrijf daarvoor heeft georganiseerd.
In Alphen aan den Rijn waren banenmarkten en was aandacht voor inclusie bij de HR-Kring, maar natuurlijk werd ook de Rijnvicus Sociaal Bokaal uitgereikt (winnaar: CleanLease). Martine Schuijer, aanwezig namens Op naar de 125.000 banen, noemde het “een feest om genomineerde werkgevers te zien, die met een bijna onderkoelde vanzelfsprekendheid samenwerken met het sociaal ontwikkelbedrijf.”
1000 Voorbeelden waren er ook in Rotterdam, waar MKB Rotterdam Rijnmond met Start Foundation een inspirerende gesprekssessie hield over belemmeringen bij het zoeken naar een plek op de arbeidsmarkt. Maar het gepsprek ging ook over wat wél kan en zijn er mooie oplossingen aangedragen die bijdragen aan een inclusieve arbeidsmarkt.
En in Leeuwarden organiseerde Fryslan Werkt een Meet&Greet XL voor 150 werkzoekenden, 200 leerlingen uit het VSOPRO-onderwijs en 40 werkgevers. Natuurlijk gebeurde dat met Onbeperkt aan de Slag.
De Kick Off van de Maand van de 1000 Voorbeelden was natuurlijk in Arnhem. Daar organiseerde Samen voor een Baan met het jaarevent een inspirerende, inhoudelijke en uiteindelijk ook ontroerende bijeenkomst. Alhoewel, eigenlijk moeten we nog verder terug in de tijd. Want half oktober in Rotterdam lieten Peter Nagelkerke (MKB Rotterdam Rijnmond) en Sven Romkes van de Goldschmeding Foundation zich de gelegenheid niet ontgaan en maakten van de inclusieve inspiratiespeech, informatiemarkt en Meet & Greet op het MKB Ledenfestival in het stadion van Sparta de officieuze opening.
Interviews
Hoe wordt werk toegankelijk voor mensen, die de arbeidsmarkt niet uit zichzelf bereiken? Dat was de vraag van Meine van Beets. Het antwoord werd de Van Beets Groengroep. Een interview over zijn bedrijf, de vraag hoe inclusie uit te leggen is aan opdrachtgevers en het ontstaan van een sociale keten in de regio.
Tijdens de Maand van de 1000 Voorbeelden lanceerde De Normaalste Zaak een standaard arrangement voor het toepassen van regelingen en voorzieningen binnen de banenafspraak. Daarin komt één vaste werkwijze onder handbereik voor loonkostensubsidie, proefplaatsing of jobcoaching. Interview met Steven Hubeek. Hij legt uit waarom het een misverstand is dat de gemeentelijke beleidsvrijheid ingeperkt zou worden door het toepassen van één aanpak.
“Hoe vaker mensen horen over mensen met een ziekte of beperking, hoe normaler het wordt. Verhalen geven een gezicht aan abstracte cijfers. De banenafspraak gaat over 125.000 banen. Persoonlijke verhalen maken dat tastbaar en dichtbij.” Dat zegt Marijn de Vries, contentspecialist bij UWV en ervaringsdeskundige.
Inclusief werkgever Jaco de Vreugd (directeur van ijs- en patisserieproducent Otelli) vertelt in dit interview: “In Nederland vergeten we nog weleens dat mensen soms ook pech hebben in hun leven. Dan passen ze soms niet precies meer in een hokje. Daardoor krijgt niet iedereen de hulp die nodig is. Dat is een probleem in de huidige maatschappij. Maar als wij bij Otelli iemand een kans kunnen bieden, dan zullen we dat altijd doen. Bij ons is er altijd wel plek.”
‘Hai wil de motor achter impact zijn.’ Dat blijkt in alles uit het gesprek met Etienne Friederichs over de inclusieve ambities van Hai (Hutten Albron Impactmakers) en de drijfveren daarachter:
De bibliotheek is allang niet meer een stoffige plek met alleen maar boeken. De moderne bibliotheek is de huiskamer van de samenleving. “Iedereen gelijke kansen op ontwikkeling bieden, daar staan we voor en daar handelen we naar,” zegt Wietske Huisman van Bibliotheek Zuid-Kennemerland.
“Inclusie, sociaal werkgeven – het is geen Sinterklaasverhaal. Het kan verdraaid veel rendement opleveren.” Dat weet sociaal ondernemer René van Liesdonk (Bikkelz).
Bij Two Brothers hotels is ruimte voor mensen met autisme. Eigenaar Evelien Roggeveen vroeg zich namelijk plotseling af: ‘Wij hebben hotels, wij werken met mensen, waarom kunnen wij niet iets betekenen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt?’
De Gooische Bierbrouwerij wint de ene prijs na de andere voor hun bier en voor de sociale impact die ze maken. Mede-eigenaar Guido de Wit: “En dat doen we zonder subsidies, want zo zit ik niet in de wedstrijd. We laten elke dag opnieuw zien dat het kan, sociaal en succesvol ondernemen met mensen die we uit de zorg, naar de maatschappij brengen.”
Bij Moppie Schoon krijgen nieuwkomers volop de kans. Directeur Anouk Verhoeven over haar werkwijze en het resultaat: “Ik zie een groep loyale en betrouwbare medewerkers, die blij zijn om bij ons te werken. En wij zijn blij met hen.”
Volgens Marthijs Roorda van Get2Green is een circulaire economie altijd een sociale economie. “Die dingen kun je niet los van elkaar zien. Het belangrijkste werk om de circulaire economie mogelijk te maken (inzamelen, sorteren, controleren etc.) wordt juist door medewerkers uit deze doelgroep gedaan. Zonder hen, wordt het niets.
Er zijn genoeg redenen om inclusief te werven. Randy van Tienen (Nici Koffie & Automaten). “Ik zeg altijd maar zo: ‘als je kunt delen, kun je ook vermenigvuldigen’. Bij ons werkt een groep mensen, die wat extra begeleiding en aandacht nodig heeft en daarmee prima kan presteren. Wij bieden die extra aandacht en krijgen daar waardevolle en loyale medewerkers voor terug, die ons helpen om te groeien.”
“We zijn gewoon een commercieel bedrijf en we maken een ambachtelijk product”, vertelt Arko Mossel. “Maar we vullen het sociaal in. Confexion heeft vanaf het allereerste begin een duidelijk sociale component gehad en dat proberen we op allerlei manieren te blijven en uit te breiden. Dat hoort echt wel bij hoe wij in de wereld staan.”
Identiteit is als een kledingkast, stelt Maarten Wang. “Mensen hebben vaak meerdere identiteiten, net zoals als er meerdere kledingstukken in de kast hangen.” En met zijn bedrijf Kemai Coaching helpt Wang bedrijven om inclusiever te worden en coacht hij mensen met een multiculturele achtergrond en/of beperking. Een interview over identiteit, de zoektocht daarnaar en de waarde ervan: “We moeten het ongemak omarmen.”
Laura van Os promoveerde op inclusief werkgeverschap en de uitdagingen bij het aannemen en behouden van mensen met een arbeidsbeperking. Ze bekeek onder andere de drie vormen van begeleiding (door collega’s, leidinggevenden en jobcoaches). “Het zijn aanvullende taken.”
“Bij ons is sociaal ondernemen niet alleen een intentie, maar een geborgde manier van werken. In onze keukens werken mensen in een veilige omgeving, op hun eigen tempo, begeleid door ervaren koks,” vertelt Abdel Moussaoui van Bereid met Zorg.
Iedereen die kan en wil, een kans op de arbeidsmarkt.’ Dit is, heel kort samengevat, de missie van het programma Inclusieve Arbeidsmarkt van de Goldschmeding Foundation. Deze foundation en Op naar de 125.000 banen werken dit jaar samen om met elkaar oplossingen aan te jagen voor een inclusieve arbeidsmarkt. In deze vijfdelige interviewserie bespreken we de missie en visie van de Goldschmeding Foundation voor mens werk en economie.
Inclusieve werkgevers in het zonnetje
Traditioneel draait de Maand van de 1000 Voorbeelden ook om het in het zonnetje zetten van inclusieve werkgevers. Dat gebeurde weer volop:
Maar liefst 500 (!) werkgevers zijn in Friesland in het zonnetje gezet, dus tige tank en grutsk! Bijvoorbeeld: werden er namens de Gemeente Heerenveen bezoeken gebracht aan 25 bedrijven die werkplekken bieden aan mensen uit de doelgroep van de Banenafspraak. Ook Weststellingwerf bezocht met veel plezier diverse werkgevers en merkte telkens weer hoe waardevol het is wanneer organisaties mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een kans bieden
Maar ook elders volop aandacht voor inclusieve werkgevers: Het onvermoeibare WSP Regio Zwolle bracht talloze bezoeken en accounthouders van sociaal ontwikkelbedrijf Tiem gingen langs bij werkgevers, die kansen bieden aan mensen met een arbeidsbeperking.
De gemeente Hardenberg had tijdens de Maand van de 1000 Voorbeelden zeker extra aandacht voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. Dat gold ook voor de gemeente Smallingerland, Tiem, gemeente Zwartewaterland en WSP Midden Limburg Oost. Het Werkgeverservicepunt Zaanstreek-Waterland besteedde veel aandacht aan de uitgereikte MVO-awards. er acties voor inclusieve werkgevers: WSP Regio Zwolle,
Werkcentrum Zuid Holland Centraal bracht inspirerende bezoeken aan veel werkgevers ‘om samen te bouwen aan een arbeidsmarkt waar iedereen mee kan doen’ Werkgeverservicepunt Drenthe verraste werkgevers met een symbolisch lichtje: een kaars die staat voor het licht dat zij laten schijnen op inclusie en Werkplein Twente toonde de kracht van inclusief werkgeverschap via een interessant filmpje over Hogeschool Saxion.
WSP Rijnmond belichtte mooie voorbeelden online en ook Flevoland Werkt koos daarvoor, net als de Werkcorporatie. Zichtbaar in Werk deelde ervaringsverhalen en Werkcentrum Zuid Holland Centraal gebruikte haar social media kanalen voor de 1000 Voorbeelden. Succesverhalen is dan weer de term die in Zuid Limburg Oost koos als het gaat om het uitlichten van best practices.
WerkgeversServicepunt Gooi en Vechtstreek sinds deze week beetje bij beetje bekend welke organisaties genomineerd zijn voor hun inclusieprijs. Ook bij het Ondernemersfestival ‘Groeien doe je Zo!’ in Zoetermeer was er volop aandacht voor de inclusieve arbeidsmarkt.
Verder gingen Caparis en Inclusief Groep op pad. Fryslân Werkt kwam bij bedrijven over de vloer. Werkcentrum Rijnmond en Rotterdam Inclusief lichtten een mooi voorbeeld uit. Doorzetters met dromen vestigden extra aandacht op werkgeversdienstverlening.
De regisseurs van NLwerktaanWerk over de inclusieve arbeidsmarkt
De regisseurs van NLwerktaanwerk kunnen zonder overdrijving worden gezien als de arbeidsmarktkenners in hun regio of branche. Of het nu gaat over het vinden, binden en boeien van mensen of over het anders organiseren van werk, deze regisseurs zijn sparringpartner voor werkgevers. Ze gidsen ondernemers ook naar praktische ondersteuning, hulpmiddelen en andere werkgevers met vergelijkbare vraagstukken.
Tijdens deze Maand van de 1000 Voorbeelden gaven ze hun eigen perspectief op inclusief werkgeven>>
